Jak poprawnie wyczyścić /var/cache/apt?

W Debianie i Ubuntu pobrane archiwa pakietów .deb trafiają zwykle do /var/cache/apt/archives/. Do ich usunięcia służy sudo apt-get clean. Nie odinstalowuje ono działających programów. Najpierw sprawdź jednak, czy to właśnie cache zajmuje miejsce na pełnym systemie plików.

1. Sprawdź rozmiar cache i wolne miejsce

df -h / /var/cache/apt
df -i / /var/cache/apt
sudo du -sh /var/cache/apt /var/cache/apt/archives

df -h pokazuje zajętość systemów plików, a df -i wykorzystanie i-węzłów. du -sh podaje rozmiary katalogów; wynik dla archives jest już zawarty w wyniku katalogu nadrzędnego. Jeśli /var znajduje się na osobnym systemie plików, jego sprzątanie nie zwolni miejsca na innym pełnym woluminie.

Polecenia z sudo wykonuj na serwerze, którym masz prawo administrować. Jeśli trwa instalacja lub aktualizacja pakietów, poczekaj na jej zakończenie. Przy komunikacie o blokadzie APT nie usuwaj plików blokad ani nie przerywaj działającej aktualizacji.

2. Wybierz clean albo autoclean

Aby usunąć pobrane archiwa pakietów:

sudo apt-get clean

APT sprząta archiwa, w tym katalog archives/partial/, pozostawiając plik blokady. Usuniętych archiwów nie wykorzystasz już do ponownej instalacji offline; potrzebne pakiety trzeba będzie pobrać ponownie z dostępnego repozytorium.

Alternatywa: usuń tylko archiwa, których nie można już pobrać z repozytoriów znanych APT:

sudo apt-get autoclean

autoclean jest selektywne. Nie oznacza „zostaw wyłącznie najnowsze wersje” i może odzyskać mniej miejsca niż clean. To alternatywne operacje: po pełnym clean zwykle nie ma już czego sprzątać przez autoclean. Żadna z nich nie usuwa zainstalowanych pakietów ani nie wymaga restartu serwera.

3. Sprawdź efekt

sudo du -sh /var/cache/apt/archives
df -h / /var/cache/apt
df -i / /var/cache/apt

Jeżeli cache był mały, odzyskane miejsce też będzie niewielkie. Pełny dysk może wynikać np. z logów, danych aplikacji, bazy lub kopii zapasowych. Ustal przyczynę przed kolejnym usuwaniem plików. Nie kasuj katalogów bazy danych, backupów ani zawartości /var/lib/dpkg w ramach „czyszczenia APT”.

Autoremove to osobna operacja: usuwa pakiety

autoremove usuwa zainstalowane pakiety oznaczone jako automatyczne zależności, których APT nie uznaje już za potrzebne. To nie jest czyszczenie cache. Jeśli rozważasz porządkowanie pakietów, zacznij od samej symulacji:

sudo apt-get --simulate autoremove

Symulacja nie usuwa pakietów. Przejrzyj listę i oceń wpływ każdej pozycji na usługi serwera, zanim zatwierdzisz rzeczywiste usuwanie. Nie dodawaj automatycznego potwierdzania -y. Nie usuwaj ręcznie plików jądra z /boot; utrzymanie wersji jądra i możliwość ponownego uruchomienia wymagają oddzielnej weryfikacji.

Opis poleceń: oficjalna dokumentacja apt-get w Debianie. Dla wersji zainstalowanej na swoim serwerze sprawdź również man apt-get.